Q17: Heeft U nog vertrouwen in de rechtspraak?

Burgers
30.01.2021

Volgens onderzoeken hebben Nederlanders, binnen Europa, een bovengemiddeld vertrouwen in de rechtspraak echter:

  • Aantal wrakingsverzoeken gestegen, percentage honoreringen gedaald
  • Onafhankelijkheid rechtspraak wordt als laag ervaren
  • Rechters verantwoorden vaak overheidsbeleid en wantrouwen burgers
  • Conclusies onderzoek toeslagenaffaire "Ongekend onrecht"

Volgens onderzoeken hebben Nederlanders, binnen Europa, een bovengemiddeld vertrouwen in de rechtspraak

Het Sociaal en Cultureel Planbureau schrijft in de “De sociale staat van Nederland 2020” het volgende over het vertrouwen in politie en rechtspraak. https://digitaal.scp.nl/ssn2020/sociale-veiligheid/

 “Gevoelens van onveiligheid kunnen voor een deel te maken hebben met de mate waarin mensen zich beschermd voelen door de rechtshandhav/ing. In 2019 heeft 61% (zeer) veel vertrouwen in de politie, ten opzichte van 55% in 2018. Met 52% is het vertrouwen in de rechtspraak aanzienlijk toegenomen ten opzichte van 2018 (46%) en 2010 (41%). Het vertrouwen van Nederlanders in politie en rechters is hoog ten opzichte van andere publieke en private instituties. De EuropeanSocial Survey (https://www.europeansocialsurvey.org/) laat zien dat Nederlanders de politie en het rechtssysteem ook vergeleken met andere Europese landen bovengemiddeld vertrouwen.”

In “De Rechtspraak kengetallen 2019” van de Raad voor de rechtspraak staan cijfers uit het laatste klantwaarderingsonderzoek (KWO), gehouden in 2017.

 Daaruit blijkt dat een grote meerderheid in algemene zin tevreden is over het functioneren van de gerechten:

- 84 procent van de rechtzoekenden

- 75 procent van de professionals.

Dit betreft alle KWO-onderwerpen zoals het rechterlijk functioneren, de uitspraak, de tijd dat een rechtszaak duurt, de bereikbaarheid, de ontvangst, en de administratieve contacten.

Aantal wrakingsverzoeken gestegen, percentage honoreringen gedaald

Vanaf 2006 is het aantal wrakingsverzoeken aanzienlijk gestegen. In 2006 werden 16 van de 259 wrakingsverzoeken gehonoreerd (6%). In 2019 werden 17 van de 692 wrakingsverzoeken gehonoreerd (2%). De wrakingskamer honoreert een wrakingsverzoek als een rechter partijdig is of als er sprake is van schijn van partijdigheid. 

Onafhankelijkheid rechtspraak wordt als laag ervaren

Het European Justice Scoreboard 2020 bevat gegevens over de efficiëntie, kwaliteit en onafhankelijkheid van de rechtsstelsels in alle lidstaten van de Europese Unie (EU).

 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/10/12/tk-bijlage-european-justice-scoreboard-2020

Opvallend is dat minder dan 30% van de Nederlanders van mening is dat rechters en rechtbanken zeer onafhankelijk zijn.

 

Rechters verantwoorden vaak overheidsbeleid en wantrouwen burgers

Voor de Buitenparlementaire Onderzoekscommissie verklaarde Jeroen Pols dat hij onderzocht had dat slechts in 10-15% van de kort gedingen een uitspraak tegen de Staat wordt gedaan. Elke rechter is bezig met het beleid van de overheid te verantwoorden.

Hij gaf ook aan dat in 2009 het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) is opgericht. Dat is een samenwerkingsverband tussen allerlei overheidsinstanties, inclusief de rechtspraak. Afwijkend gedrag zou geen reden moeten zijn om burgers te onderzoeken. Door het RIEC wordt iedereen als verdachte aangemerkt”.

 

 Conclusies onderzoek toeslagenaffaire "Ongekend onrecht"

“De rechtspraak heeft in de toeslagenaffaire de individuele rechtzoekende te weinig rechtsbescherming geboden.”

Dat mea culpa spreekt Henk Naves, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, uit in zijn nieuwjaarstoespraak n.a.v. het onderzoeksrapport "Ongekend onrecht".

Bron:https://www.advocatenblad.nl/2021/01/14/henk-naves-mea-culpa-rechtspraak-in-toeslagenaffaire/